a trick of the light : a place for cinephiles

โยยิมโบ – สร้างความร้าวฉาน คือ งานของเรา !!

   โดย JESSE JAMES 

โยยิมโบ –  สร้างความร้าวฉาน คือ งานของเรา !!

 

      

       ไม่มีใครนึกฝันหรอกครับว่า อากิระ คุโรซาว่า จะสร้างหนังที่ทั้งมันทั้งฮาได้จนกลายเป็นต้นตำรับของพระเอกแนว Anti-Hero ยุคใหม่ไปเลย แถมยังวางรากฐานให้กับหนังประเภท “ข้ามาคนเดียว” ซึ่งบูมสุด ๆ ในยุคของสองพี่กล้ามบึ๊กอย่าง ซิลเวสเตอร์ สตอลโลน และ อาโนลด์ ชวาซเนกเกอร์ นำแสดงจนกลายเป็นเครื่องหมายของหนังแอคชั่นไปโดยปริยาย 

            ที่สำคัญหนังของคุโรซาว่าเรื่องดังกล่าว ยังมีส่วนสำคัญในการพลิกโฉมหน้าประวัติศาสตร์หนังคาวบอยอเมริกัน (อีกแล้ว) ด้วยการถูกนำไปสร้างใหม่ กลายเป็นหนังซึ่งประสบความสำเร็จสูงทั้งผู้กำกับและนักแสดงต่างดังระเบิดทั่วโลกด้วยหนังเรื่องที่ชื่อว่า Fistful of Dollars และความนิยมของหนังคาวบอยโฉมใหม่ อันอุดมไปด้วยความรุนแรงและพระเอกประเภท “คนขวางโลก” ทำให้หนังแนวนี้แตกหน่อออกเป็นแนวหนังคาวบอยสปาเก็ตตี้อันโด่งดังในเวลาต่อมา

            เรื่องที่เป็นต้นตอของประวัติศาสตร์หน้าใหม่ดังกล่าวคือ “โยยิมโบ”

 

       หนังเปิดเรื่องอย่างง่าย ๆ ซามูไรในสภาพสุดโทรมเดินดุ่มเข้ามาในเมือง คนดูไม่ทราบว่าเขาคือใคร ชื่อเสียงเรียงนามก็หาบอกไม่ สิ่งแรกที่สะดุดตาซามูไรหนุ่มคือ นักเลงประจำเมือง ซึ่งแบ่งกันเป็นสองก๊กใหญ่ ตั้งอยู่หัวเมืองกับท้ายเมือง เที่ยวหาเรื่องราวีกันทุกวันเช้าเย็นไม่มีหยุด จนทำให้เมืองตกอยู่ในสภาพกึ่งเป็นกึ่งตาย ประชาชนไม่มีกระจิตกระใจทำมาหากิน เพราะหาได้เท่าไหร่มีแต่เสียให้กับอันธพาลทั้งสองก๊กหมด สุดท้ายเศรษฐกิจก็ทรุด เรื่องบันเทิงเริงใจไม่ต้องพูดถึง กลางวันแสก ๆ ชาวบ้านกลับต้องเก็บตัวอยู่แต่ในบ้าน เพราะออกไปเพ่นพ่านข้างนอกอาจตกเป็นลูกหลงสงครามระหว่างก๊กโจร

            แต่ทั้งหมดทั้งมวลก็เปลี่ยนไป เพราะซามูไรแปลกหน้า เล็งเห็นผลประโยชน์จากการสร้างความฉิบหายให้ทั้งสองก๊ก  ด้วยวิธีการที่ทั้งแยบยล และไม่เปลืองแรงเขาเลย นั่นคือ การยั่วให้ทั้งสองก๊กแตกหักกัน กระทั่งฆ่ากันเองจนไม่เหลือใคร  แล้วเขาค่อยจัดการ “เก็บกวาด” ในภายหลัง

            หลังหนังออกฉายและกลายเป็นความนิยมทั่วโลก คุโรซาว่า ออกมายอมรับว่า หนังเรื่องนี้ตัวเขาเองได้รับแรงบันดาลใจจากหนังคาวบอยขึ้นหิ้งเรื่อง “เชน” แต่ที่ต่างกันคือ “โยยิมโบ” ถูกนำเสนออย่างกลับตาลปัตรกับ “เชน” โดยสิ้นเชิง ภาพผู้ผดุงความยุติธรรมนิรนามของเชนหายไป กลายเป็นซามูไรจรจัดที่สกปรกทั้งเสื้อผ้าหน้าผม ทั้งยังมีบุคลิกแปลก ๆ ชอบเกาเนื้อตัวเป็นประจำ อีกทั้งวิธีการต่อสู้ เชน สู้อย่างลูกผู้ชายด้วยการท้าดวลศัตรูซึ้ง ๆ หน้า แต่โยยิมโบ ใช้วิธียั่วยุให้สองฝ่ายห้ำหั่นกันเอง แล้วตัวเองค่อยเช็คบิลในภายหลัง กระทั่งประเด็นคุณธรรมในเรื่องยังถูกนำมาเล่นล้ออย่างสนุกสนาน ตัวละครชาวบ้านต่างอยู่ในสภาพจำยอม ไม่ลุกขึ้นต่อสู้ใด ๆ กระทั่งบางคนยังยินดีที่การฆ่าแกงกันเกิดขึ้นทุกวี่ทุกวัน (สัปเหร่อ อยากให้มีคนตายทุกวันเพราะจะได้เงินจากค่าทำโลงศพ)  โดยไม่ยินดียินร้ายว่า บ้านเมืองของตนจะเละเทะไปถึงไหน ขณะที่ชาวโจรก็ตั้งหน้าตั้งตาห้ำหั่นกันโดยไม่คำนึงถึงเหตุและผลใด ๆ เลยแม้แต่น้อย

            เมื่อถูกนำไปสร้างใหม่เป็น Fistful of Dollars (และ Django ของฟรังโก้ เนโร่ อีกทอด) ลีลาตลกขบขันร้าย ๆ ถูกลดลงจนเจือจาง กลายเป็นความโหด , ดิบ ในที่สุด ทว่าสารสำคัญบางประการก็ยังคงอยู่

            นั่นคือเรื่องของการทะเลาะเบาะแว้งของคนในสังคม ..

            คุโรซาว่า เป็นนักทำหนังที่มีความเป็นมนุษยนิยมสูง การวิพากย์มนุษย์ , สังคม มักปรากฏอยู่ในหนังของเขาแทบทุกเรื่อง กระทั่งโยยิมโบก็ไม่เว้น คุโรซาว่า สร้างเมืองที่คนในเมืองแบ่งกันเป็นสองฝักสองฝ่าย ทะเลาะกันด้วยเรื่องของผลประโยชน์ล้วน ๆ ขณะที่ประชาชนอยู่ตรงกลาง ตกเป็นจำเลยในทุกกรณี

แต่ก็ไม่อาจทำอะไรได้ หรือเลือกที่จะไม่ทำอะไรเลย ปล่อยให้คนสองกลุ่มทำลายบ้านเมืองจนพินาศย่อยยับไป

            และตัวโยยิมโบ การเดินทางเข้าสู่เมืองของเขา ไม่เชิงเป็นการกอบกู้ (เป็นการกอบโกยเสียมากกว่า) แน่นอนว่าเขาได้ล้างบางคนชั่วออกจนหมด ทว่า วิธีการของเขาน่านับถือหรือไม่ และเขาได้ทำให้สังคมในเมืองนี้เจริญขึ้นรึเปล่า เราไม่เห็นว่าเมืองฟื้นฟูสภาพจนดีดั่งเดิม หรือจิตใจของผู้คนในเมืองเป็นอย่างไรภายหลังเหตุการณ์ดังกล่าว??? ข้อนี้ไม่อาจตอบได้ เพราะหนังจบลงตรงที่โยยิมโบเดินจากไป โดยทิ้งเมืองทั้งเมืองไว้เบื้องหลังเขาอย่างไม่ไยดี

            อันที่จริง โยยิมโบ อาจไม่นับเป็นวีรบุรุษ เพราะสถานะของเขาก็ไม่ต่างกับผู้ที่เข้ามาชุบมือเปิป (ในภาคต่อต่างหากมา ที่ภาพวีรบุรุษในตัวโยยิมโบจึงชัดเจนขึ้นจนจับต้องได้ แถมเรายังได้รู้จักชื่อเขาด้วย !!) ที่เข้ามากวาดล้างเหล่าร้ายด้วยผลประโยชน์ล้วน ๆ (แม้หนังจะชี้ให้เห็นคุณธรรมของเขาอยู่บ้าง เมื่อเขาตัดสินใจช่วยหญิงสาวนางหนึ่งไว้ ด้วยการยอมเอาตัวเข้าแลกกับเหล่าร้ายเป็นฝูงจนกระทั่งถูกจับในที่สุด) แต่การเข้ามาของเขา ก็อาจนับว่าดีกว่าที่จะปล่อยให้เหล่าร้ายอยู่ครองเมืองไปวัน ๆ แม้ท้ายสุดแล้วเขาจะไม่ไยดีเมืองนี้ซักเล็กน้อยเลยก็ตาม

            อย่างที่กล่าวไว้ข้างต้น ชาวบ้านเป็นผู้สูญเสียตลอดศก ชาวบ้านในหนังของคุโรซาว่ามักมีภาพไม่ต่างกันเท่าไหร่ คือ เป็นพวกขลาดเขลา , หวาดกลัวต่อภัยที่คุกคามตน และไม่ได้น่าไว้วางใจซักเท่าไหร่ (ชาวบ้านในเจ็ดเซียนซามูไร ที่ลอบฆ่าทหารซึ่งบาดเจ็บจากสงครามเพื่อเก็บกักอาวุธและเสื้อเกราะไว้) ในโยยิมโบยิ่งเห็นได้ชัด เมื่อแก๊งค์โจรเองคุกคามชีวิตพวกเขาอยู่ทุกวี่วัน ทว่าทุกคนกลับทำเหมือนเป็นเรื่องที่ชาชินจนปรกติไปเสียแล้ว และถ้าหากไม่ใช่เพราะโยยิมโบเข้ามาในเมือง ชาวบ้านก็คงจะอยู่เช่นนี้ต่อไปเรื่อย ๆ จนกว่าพวกโจรจะตายกันไปเอง !!

           

            เมื่อนำหนังเรื่องนี้มาดูในภาวะการเมืองและสังคมปัจจุบัน ก็อดจะนึกขำอย่างปวดร้าวไม่ได้ว่า แท้จริงสังคมใด ๆ ก็ไม่ต่างกันมากนัก

            มีทั้งวีรบุรุษ , คนชั่ว , คนขลาด , คนดี ,คนเก่ง , คนโง่

            และโดยส่วนมาก คนชั่วมักจับกลุ่มกันอย่างในโยยิมโบ เพื่อสร้างเครือข่าย “ความชั่วร้ายอันแข็งแกร่ง” เพื่อจุดประสงค์สำคัญในการกุมอำนาจบ้านเมืองไว้ในมือ … ตราบนานเท่านาน

            บางคนยอมตายคาเก้าอี้ แต่บางคนไม่มีเก้าอี้จะนั่งก็ยังอยากได้อยากมี

            ก็ไม่รู้ว่า หนังจะสะท้อนสังคมอะไรตรงใจขนาดนี้ แต่บ้านเมืองแถว ๆ นี้ คนอย่างโยยิมโบ อาจยังไม่เพียงพอ

            ต้อง “แบทแมน” เท่านั้นล่ะมั้ง ทั้งคนชั่ว , ทั้งคนบ้าอำนาจ จะได้เข็ดขยาดกันไปทั้งเมือง !!!

 

2 responses

  1. แวะมาทักทายครับ
    และขอบคุณที่แวะมายืนยันตัวจริงนะครับ😀

    เมืองในหมอกเขียนสนุกมากครับ
    ได้อะไรไปเยอะเชียว

    กรกฎาคม 25, 2008 ที่ 7:47 am

  2. เขียนได้น่าสนใจดีคะ

    กรกฎาคม 26, 2008 ที่ 6:41 pm

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s