a trick of the light : a place for cinephiles

ADAM’S APPLE (ANDRES THOMAS JENSEN)ศรัทธาของอดัม

 

โดย ธเนศ นุ่นมัน

 

 

ปีที่ออกฉาย : 2005
ปีที่ออกเป็นดีวีดี:   2006

ระบบเสียง : Dolby Digital 5.1, Dolby Digital 2.0 Stereo,

คำบรรยาย : อังกฤษ, ไทย

Color, Closed-captioned, Widescreen

ความยาว  94 นาที

กำกับการแสดงโดย Anders Thomas Jensen
นำแสดงโดย: Ulrich Thomsen, Mads Mikkelsen

 ‘อดัม’ หัวหน้าแก๊งนีโอนาซี ได้รับการปล่อยตัวออกมาจากเรือนจำ ก่อนจะสามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้ตามปกติ เขาจะต้องเข้าสู่โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ทำงานรับใช้สังคม โดยถูกส่งตัวไปยังโบสถ์ในชุมชนเล็กๆ แห่งหนึ่ง

อุปนิสัยของอดัมถ่ายทอดอยู่บนใบหน้า ของมนุษย์กร้านโลก ท่าทีไม่เป็นมิตรกับใครนัก และด้วยศักดิ์ศรีแห่งความเป็น นีโอนาซี  ทัศนคติที่เขามีอัดแน่นไปด้วย ความรู้สึกเหยียดเชื้อชาติอื่นๆ เหยียดสีผิว เหยียดกลุ่มคนรักร่วมเพศ หรือกลุ่มคนใดๆ ที่ไม่ได้เป็นอารยันแท้ ความเกลียดชังนี้ ฝังแน่นอยู่ในหัวอดัม ดุจแผลเรื้อรังที่รักษาไม่หาย นาทีแรกที่ก้าวขาเข้ามาในโบสถ์ เขารู้สึกว่าต้องฝืนอยู่ที่นี่อย่างเสียไม่ได้ เมื่อเข้าห้องพัก สิ่งแรกที่เขาทำคือปลดไม้กางเขนลงจากผนัง ติดรูปฮิตเลอร์แทน

 บาทหลวงท่าทางพิลึก ชื่อ ‘อีวาน’ เป็นผู้ดูแลโบสถ์แห่งนี้ ครั้งแรกที่ได้เห็นตัวละครอย่างเขา ใครๆ ก็อดคิด อดสงสัยไม่ได้ว่า เขาเป็นบาทหลวงจริงๆ หรือว่าเป็นแค่ฆราวาสในเครื่องแบบนักบวช ดูเผินๆ แล้ว อีวานเหมือนคน สติขาดๆ เกินๆ มากว่าจะเป็นพระจริงๆ แม้แต่คำสอนของเขาก็ฟังดูแปร่งหู จนหามุมน่าเคารพแทบไม่ได้

ความสงสัยนี้ เริ่มโจมตี อดัม เช่นกัน นับวันความสงสัยของเขายิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เขามองว่าแรงศรัทธาของอีวานที่มีต่อพระเจ้า นั้นเป็นเรื่องเหลวไหลสิ้นดี อีวานบอกกับสมชิกในโบสถ์ซึ่งเป็นคนคุกเช่นกันว่า เรื่องร้ายๆที่ผ่านเข้ามาในชีวิต เป็นบททดสอบที่ซาตานกำลังลองใจให้ไขว้เขวในศรัทธา หากแน่วแน่ในคำสอน ไม่โอนอ่อนไปกับแรงยั่วยุ ซาตานก็จะพบกับความพ่านแพ้ในที่สุด พระเป็นเจ้าจะอยู่เคียงข้างผู้มีพระองค์อยู่ในใจ

อดัมหาคิดเช่นนั้นไม่ หลักฐานที่เขาพบเห็นด้วยตาตัวเองก็คือ คนคุกคนอื่นๆ ที่อยู่ร่วมชายคาเดียวกัน ยังคงหมกมุ่นอยู่กับพฤติกรรมเดิมๆ เจ้าอ้วน ‘กันเนอร์’อดีตนักเทนนิส ที่เป็นทั้งขี้เหล้าขี้ขโมย ก็ยังเป็นคนที่เผลอ และไว้ใจไม่ได้ ‘กาลิด’ อาหรับหัวรุนแรงยังเฝ้ารอโอกาสสร้างวีรกรรมเทียบเท่าการก่อการร้าย ทว่า อีวานไม่เคยสิ้นหวังในตัวพวกเขา แต่นั่น เป็นมุมมองที่เปี่ยมความเมตตาหรืออะไรอย่างที่น่าจะเป็นไป ตามวิถีของผู้บวชเรียนหรือ เปล่าเลย ในสายตาของอดัม สิ่งที่อีวานปฏิบัติอยู่ ไม่ได้เฉียดใกล้ วีถีของนักบวชที่ดีเลย อดัมมองเห็นทุกอย่างที่อีวานทำลงไป เป็นแค่เรื่องของคนที่ไม่ประสาโลก

ในเวลาต่อมา เมื่อพยายามสืบประวัติของบาทหลวงพิลึกคนนี้ จากหมอประจำชุมชนที่เห็นอดัมมาตั้งแต่เด็ก ทำให้ทราบว่า อีวานเป็นมนุษย์ที่ล้มเหลวในชีวิตอย่างสิ้นเชิง แม่ของเขาตายตั้งแต่ตอนคลอดเขาออกมา เมื่อโตขึ้นอีกหน่อย ถูกพ่อบังเกิดเกล้ากระทำชำเรา เมียรักขของเขาฆ่าตัวตายเพราะแบกรับความเลวร้ายของชีวิตไว้ไม่ไหวอีกต่อไป หนำซ้ำลูกชายของเขายังเผลอกินยาเอสตาซี่เข้าไปจนกลายเป็นเด็กที่ไม่มีปฏิกิริยาตอบโต้ ไม่ผิดกับผักบนเก้าอี้รถเข็น แถมท้ายด้วยความสิ้นหวังสุดกู่ เมื่อหมอพบว่า อีวานมีเนื้องอกขนาดใหญ่ในสมอง มีชีวิตอยู่ได้อีกไม่นาน อดัมบังเกิดความสงสัยในทันทีว่า ชีวิตบัดซบขนาดนี้ เหตุใดอีวาน ยังคิดว่าเป็นการทดสอบจากซาตานอยู่ได้ เขาไม่เฉลียวใจสักนิดเลยหรือว่า เรื่องเลวร้ายทั้งหมด ซานตานอาจจะไม่จำเป็นต้องเสียเวลาด้วย พระเป็นเจ้าต่างหาก ที่เป็นผู้ก่อเรื่องทั้งหมดขึ้น เพราะพระองค์เป็นผู้สร้างมนุษย์ทุกคน ย่อมปฏิเสธความรับผิดชอบนี้ไปไม่ได้

ความสงสัยในศรัทธา ที่อดัมมีต่ออีวานและพระเจ้า จบลงที่ความเข้าใจได้ด้วยวิถีของตัวเขาเอง ดุจคนที่พบทางเดินไปหาพระเป็นเจ้าด้วยตัวเองในที่สุด เขาไม่เสียเวลาตีโพยตีพายกับอดีตความเป็นนีโอนาซี หรือว่าอีวานจะค้นพบวิธีการเผยแพร่คำสอนที่แนบเนียน แยบยล เท่าทันยุคสมัย เข้าถึงผู้ที่ไม่มีทีท่าว่าจะเปลี่ยนตัวเองได้ ให้โอกาสผู้ไร้ศรัทธาเปลี่ยนแปลงด้วยตัวเขาเอง

Adam’s Apples เป็นหนังสัญชาติเดนมาร์คที่ทำให้คนดูต้องนั่งทบทวนเรื่องศรัทธาที่เรามีกันอยู่อีกหลายตลบ ยิ่งเมื่อเปรียบกับศรัทธาในศาสนาในยุคปัจจุบัน ก็ยิ่งเห็นภาพชัดเจน วิถีปัจเจกในทุกวันนี้ อุดมไปด้วยแนวคิดสกุลต่างๆ เป็นตัวหารศรัทธาที่ง่อนแง่นอยู่แล้วจนแทบจะทำให้ใครที่ยังคงศรัทธาในศาสนาเหนียวแน่ ย่อมสุ่มเสี่ยงต่อการถูกมองว่าผิดแผก หนังเรื่องนี้กำลังบอกเราว่า สายตาของคนอื่นที่มองอย่างตัดสิน ไม่ได้สำคัญไปกว่าความแน่วแน่ในศรัทธา

หนังอุดมไปด้วยสัญลักษณ์ทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ แน่นอนต้นแอปเปิลที่ปรากฏในหนัง เป็นสัญญลักษณ์ให้ตีความอย่างกว้างขวาง เช่นถ้ามองผ่านแว่นขยายของ ลัทธิซาตานนิยม ก็จะพบว่าพวกเขาเชื่อว่า พระเจ้าเป็นผู้ทำผิดเสียเอง ที่ทำให้มนุษย์มีกิเลส พระองค์สร้างต้นแอปเปิ้ลในสวนอีเดน แต่กลับห้ามอดัมกับอีฟไม่ให้กินผลไม้ที่สุกยั่วยวนอยู่บนต้น เพราะพระเจ้ากลัวในสิ่งที่สร้างกับพระหัตถ์ กลัวว่ามนุษย์คู่แรก อดัมกับอีฟ จะฉลาดกว่าพระองค์ ลูซิเฟอหรือซาตาน รู้ความลับเรื่องนี้ของพระเจ้า แปลงตัวเป็นงูยุให้อดัมกับอีฟกิน จนทั้งคู่ต้องถูกอัปเปหิตจากสวนอีเดน ส่วนลูซิเฟอร์จอมยุ ถูกส่งไปประจำในนรก

แอปเปิลเป็น ‘ต้นไม้แห่งการรู้ดีรู้ชั่ว’ จนถึงปัจจุบัน แอปเปิล กลายเป็นสัญลักษณ์แยกย่อยออกไปหลากมุมมอง หากนึกไม่ออกก็ให้นึกไปถึง โลโก้คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ไฮเทคที่มี สัญลักษณ์เป็นรูปแอปเปิลถูกกัด นั่นไง เช่นเดียวกับที่ปรากฏใน Adam’s Apples ความสงสัยในศรัทธา ได้ย้อนกลับมาที่ต้นไม้ต้นนี้อีกครั้ง

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s